Centrum Informacji
i Edukacji Ekologicznej w Gdańsku

Luty 2014

Zielone pytanie w styczniu brzmiało następująco: Jakie gatunki sów można spotkać na obszarze Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego?

Na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego występują trzy gatunki sów: włochatka, uszatka i puszczyk. Największą z nich jest puszczyk, którego dł. ciała wynosi 37-43 cm. Charakteryzuje się relatywnie dużą i okrągłą głową z czarnymi oczami. Puszczyk jest silnie zbudowany i stosunkowo krótkoogoniasty. Ma ubarwienie ochronne, które przypomina korę, jest szarobrązowe w ciemne podłużne paski i plamki. W porównaniu z innymi sowami jego skrzydła są krótkie i zaokrąglone, co umożliwia szybkie manewrowanie podczas lotu w gęstym lesie. Puszczyki wyprowadzają lęgi zazwyczaj w obszernej dziupli, rzadziej w budce lęgowej, niekiedy także w kościelnej wieży czy starym gnieździe jakiegoś ptaka drapieżnego. Młode, jeszcze nielotne, opuszczają dziuplę lęgową w wieku 4-5 tygodni i przebywają wówczas dobrze ukryte w gąszczu okolicznych drzew. Podloty puszczyków są agresywnie bronione przez rodziców, atakują nawet ludzi. Drugi gatunek uszatka jest średniej wielkości sową, wyraźnie mniejszą i smuklejszą od puszczyka. Długość jej ciała wynosi 32-37 cm. Cechą rozpoznawczą uszatki są długie, składane „uszy” z piór oraz pomarańczowe oczy. Upierzenie jej wierzchu ciała posiada marmurkowy, szaro-brązowy deseń na żółtawym tle, co przypomina nieco korę drzew. Uszatki nie budują własnego gniazda, tylko wykorzystują istniejące już, stare gniazda innych ptaków, np. wron, gawronów czy ptaków drapieżnych. Młode opuszczają gniazdo w wieku niespełna 3 tygodni i ukrywają się w koronach drzew. Najmniejszym gatunkiem spośród sów spotykanych w TPK jest włochatka, której dł. ciała osiąga 22-27 cm. Można ją rozpoznać po nieproporcjonalnie dużej głowie ze szczątkowymi „uszami” oraz  dużymi, żółtymi oczami, które nadają włochatce zdumiony wyraz twarzy. Wierzch ciała jest czekoladowo-brązowy z białymi plamkami. Polską nazwę tej sowy wyjaśniają stosunkowo krótkie nogi, które są gęsto opierzone aż po nasady szponów. Włochatki gnieżdżą się w dziuplach, wykutych przez inne ptaki, np. dzięcioła czarnego, a obecnie często również w skrzynkach lęgowych. Podloty opuszczają dziuplę lęgową w wieku 4-5 tygodni, jednak jeszcze przez długi czas pozostają pod opieką rodziców.

Źródło:
- Heintzenberg Felix, 2007. Spotkania z przyrodą. Sowy i ptaki szponiaste. Oficyna Wydawnicza Mulico
- Singer Detlef, 2001. Atlas ptaków Europy. Oficyna Wydawnicza Delta W-Z          

Dziękujemy Państwu za nadesłane odpowiedzi. Laureatami konkursu zostali: Marek Lipka z Gdańska, Ptaszek Grażyna z Gdańska oraz Rafał Bobrowski z Gdańska. Gratulujemy, nagrody prześlemy pocztą.
Następne pytanie: Ostatnio wiele mówi się, o tzw. gatunkach inwazyjnych. Podaj 3 przykłady takich gatunków i wytłumacz, dlaczego uważa się je za zagrażające gatunkom rodzimym.
Prosimy o nadsyłanie odpowiedzi wraz z adresem kontaktowym do 15 lutego 2014 r. na adres Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej, ul. Straganiarska 43/46, 80-837 Gdańsk, e-mail: stazysta.ciee@pomorskieparki.pl