Centrum Informacji
i Edukacji Ekologicznej w Gdańsku

Grudzień 2013

Zielone pytanie w listopadzie brzmiało następująco: "Jak zwierzęta przygotowują się na przetrwanie zimy? Podaj 3 przykłady".

Śnieg i ostre mrozy stanowią nie lada wyzwanie dla zwierząt zamieszkujących naszą strefę klimatyczną. Jednak zwierzęta poradziły sobie z tym problemem poprzez wypracowanie w wyniku ewolucji odpowiednich sposobów na  przetrwanie zimy.
Strategia nr 1 - ucieczka. Ptaki migrują na tereny, gdzie łatwiej jest zdobyć pokarm. W związku z tym muszą zgromadzić przed podróżą odpowiednie zapasy tłuszczu, co oznacza że w ciągu lata, kiedy pokarmu jest pod dostatkiem, intensywnie żerują. Szczyt jesiennych wędrówek przypada na sierpień – wtedy migrują m. in. bociany, dymówki, różne pokrzewki oraz wilgi. Miesiąc później odlatują ptaki drapieżne, a także drozdowate i łuszczaki.
Strategia nr 2 - przespanie zimy. W sen zapada część ssaków, a także gady i płazy oraz większość bezkręgowców ze strefy klimatu umiarkowanego. Zimowa aktywność takich zwierząt jest bardzo ograniczona, a ich procesy życiowe często znacznie spowolnione, ale muszą oczywiście zgromadzić odpowiednie rezerwy tłuszczowe, ponieważ zimą nie będą jadły ani piły, a jedynie stopniowo spalały zapasy. Dlatego intensywnie żerują latem i jesienią. Warto wspomnieć, że są różne rodzaje snu: sen zimowy, hibernacja czy diapauza.

Strategia nr 3 - przeczekanie w miejscu bytowania. Niektóre zwierzęta gromadzą zapasy pożywienia, np. sójka, która jesienią w różnych miejscach gromadzi żołędzie, owoce buka i orzechów laskowych. Również wiewiórka gromadzi zapasy na zimę poprzez zbieranie nasion i orzechów. Ciekawym przykładem jest też kret, który obok przygotowanego gniazda zimowego ma spiżarnię, a w niej cały zapas żywych dżdżownic. Wiele ptaków osiadłych zmienia dietę na pokarm, który zimą jest łatwiej dostępny. Dzięcioły latem żywią się głównie różnymi owadami, natomiast zimą zmieniają pokarm na nasiona drzew i krzewów. U ssaków istotna jest wymiana futra z letniego na zimowe, które jest bardziej gęste, o dłuższych włosach i chroni zwierzęta przed niskimi temperaturami. Zmiana futra to również doskonała okazja do lepszego kamuflażu w białym otoczeniu, np. gronostaj ma w zimie futro białe, a latem ciemnobrązowe. (Źródło: Internet).
Dziękujemy Państwu za nadesłane odpowiedzi. Laureatami konkursu zostali: Joanna Lezner z Głazicy, Emilia Plichta z Szemudzkiej Huty oraz Radosław Tymiński z Białegostoku. Gratulujemy, nagrody prześlemy pocztą.

Oto następne pytanie: „Po co Przyrodzie korytarze ekologiczne?
Prosimy o nadsyłanie odpowiedzi wraz z adresem kontaktowym do 15 grudnia 2013 r. na adres Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej, ul. Straganiarska 43/46, 80-837 Gdańsk, e-mail: stazysta.ciee@pomorskieparki.pl