logo

Kasztanowiec biały - jedno z najpiękniejszych polskich drzew, jest poważnie zagrożony. Pięć lat temu do południowej Polski dotarł szkodnik kasztanowca szrotówek kasztanowcowiaczek (Cameraria ohridella). Gatunek został opisany w 1986 roku na podstawie okazów zebranych w Macedonii. W ciągu kilkunastu lat gatunek zasiedlił znaczną część Europy, sięgając na północy po Danię i Szwecję, na zachodzie po Anglię i Francję, a na wschodzie po środkową Ukrainę.

Szkodnik ten należy do rzędu motyli przypominających wyglądem mola o długości ok. 3-4 mm. i rozpiętości skrzydeł ok. 8 mm. Żeruje głównie na kasztanowcu białym, rzadziej na czerwonym i żółtym. Jaja składa na liściach wzdłuż ich głównych żyłek. Rozwijające się z jaj larwy wgryzają się do wnętrza blaszki liściowej i tam odbywają swój dalszy rozwój. Zjadają miąższ liści, a w miejscach gdzie żerują tworzą się brązowe plamy, tzw. miny o powierzchni 4÷8 cm2. Pierwsze miny pojawiają się około połowy maja. Na jednym liściu może znajdować się od kilku do nawet 300 min. Chore miejsca ograniczają proces fotosyntezy rośliny. Uszkodzone liście przedwcześnie opadają, bo już w połowie lipca i kasztanowce powtórnie kwitną pod koniec lata. Drzewa są osłabione, tracą walory dekoracyjne, nie kwitną i nie wiążą owoców w następnym roku. Coroczne silne uszkodzenia mogą doprowadzić do częściowego lub całkowitego zamierania drzew. Szrotówek kasztanowcowiaczek w Europie Środkowej rozwija od 3 do 4 pokoleń w ciągu roku, w Polsce obserwuje się trzy pokolenia. Poczwarki zimują otoczone kokonem w opadłych liściach, z których na przełomie kwietnia i maja wychodzą pierwsze motyle. Z jednego kilograma suchych liści może wylecieć nawet 4,5 tys. tych owadów.

Z uwagi na to należy systematycznie usuwać chore liście. W tej chwili najprostszą, najtańszą i najbezpieczniejszą dla środowiska metodą ograniczającą występowanie szkodnika (o około 30%) jest zbieranie opadłych liści i natychmiastowe ich niszczenie. Liście wraz z larwami szkodnika można niszczyć poprzez spalenie lub kompostowanie w pryzmach przykrytych ziemią lub folią, gdzie temperatura musi osiągnąć ponad 40°C.

Mechaniczna metoda zwalczania szrotówka kasztanowcowiaczka wymaga zaangażowania sporych sił społecznych, dlatego Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej w Gdańsku zorganizowało akcję "Ratujmy nasze kasztanowce", skierowaną do szkół na terenie województwa pomorskiego. Akcja polegała na inwentaryzacji drzew kasztanowców znajdujących się w pobliżu szkół, systematycznym i dokładnym grabieniu zeschniętych liści oraz paleniu ich w sposób niezagrażający pożarom.